Ֆիլմը կգտնի իր տարածքները և ավելի շատ կցուցադրվի. «Լսի՛ր ինձ»-ի ռեժիսոր

LGBTnews-ը զրուցել է գրաքննության ենթարկված «Լսի՛ր ինձ» ֆիլմի ռեժիսոր Գագիկ Ղազարէի հետ: 

Հիշեցնենք, որ «Ոսկե ծիրան» փառատոնի տնօրեն Հարություն Խաչատրյանը փառատոնի բացումից առաջ լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր, որ Կինոմիությունը հրաժարվել է սգի պայմաններում (վերջերս մահացել է Կինոմիության ղեկավար Ռուբեն Գևորգյանցը) ցուցադրել «Ոսկե Ծիրանի» ոչ մրցութային ֆիլմերի ցանկում ներառված ԼԳԲՏԻ թեմայով երկու ֆիլմերը՝ «Լսի՛ր ինձ»-ն ու «Ծիրանի այգիներ»-ը, քանի որ դրանց շուրջ «հասարակական աղմուկ» է բարձրացել, և արդյունքում փառատոնը որոշել է ամբողջությամբ չեղարկել արտամրցութային ծրագիրը, որում ներառված էր 40 ֆիլմ: 

– Ֆիլմը փառատոնին ներկայացնելիս մտածե՞լ էիք, որ նման հանգուցալուծումը հնարավոր է, որ դրա ցուցադրությունն, ի վերջո, կարող է արգելվել: 

– Բացարձակ նման բանի մասին չեմ մտածել, ընդհանրապես մտքիս ծայրով նման անհանգստություն չի անցել, ֆիլմը նկարելիս էլ նման մտահոգություններ չեմ ունեցել: Ճիշտ հակառակը՝ մտածել եմ, որ ֆիլմն այս ձևով անելն ու ցուցադրելն անհրաժեշտ է հենց մեր հասարակությանը, մեր հանրությանը, խնդրի արծարծումն ուղղակի կարևոր է ու անհրաժեշտ է: Որևէ մտագոհություն, որ ճնշումներ կլինեն, չեն եղել: Իմանալով հանդերձ բոլոր խնդիրները՝ չեմ կարծել, որ հնարավոր կլինի նման բան: Սա պատկերացնելու բա՞ն է, որ մտքովս անցներ… 

– Արժանահավա՞տ են «Ոսկե ծիրանի» տնօրինության պնդումները, որ ֆիլմերը ցուցադրությունից հանվել են «հասարակական աղմուկի» պատճառով:

– Ես չեմ կիսում տեսակետը, թե կար հասարակության մեծամասնության պահանջ, որ այս ֆիլմերը դուրս գային ցուցադրությունից: Ես երեկ ուշ ժամի ֆոտոներ տեսա փառատոնի բացումից. ինչ-որ խմբեր բողոքի ակցիա էին անում, մեկն ասում էր, որ մեծամասնության ձայնը պետք է հաշվի առնվի և այլն:

Նախ հայ ժողովրդի մեծամասնության անունից որևէ մեկն իրավունք չունի խոսել: Հայ ժողովուրդը շատ հանդուրժող ժողովուրդ է, շատ փոքր խումբ է, որ համամիտ է այդ մարդկանց հետ: Հայ ժողովրդի հազիվ մեկ հինգերորդն է ապրում մեր երկրում, հայ ժողովրդի անունից խոսելու իրավունք չունեն անգամ Հայաստանի իշխանությունները: Այդպես չէ, որ Հայաստանի հանրության, առավել ևս՝ հայ ժողովրդի ինչ-որ մի ստուգված տոկոս այդ մարդկանց կարծիքին է, դա շատ վիճելի է:

Ուստի ես իսկապես համաձայն չեմ հնչեցված հիմնավորումների հետ: Ֆիլմն, ի դեպ, ստեղծվել է ինչ-որ առումով հատկապես հենց իրենց համար, ես իսկապես իրենց խորհուրդ կտայի, որ ֆիլմը նայեին, որովհետև այս ժխտումով իրենք ուղղակի դեմ են գնում ընդհանրապես մարդու խոսքի, ձայնի ազատությանը, այս ժխտումը չի վերաբերում միայն ԼԳԲՏ համայնքին ձայնից զրկելուն: Արդյոք այդ մարդիկ գիտակցո՞ւմ են, որ որևէ մի դեպքում արգելքն իր հետևից կարող է այնպիսի հետևանքներ ստեղծել, որ մի օր հենց ուղիղ ձևով իրենք էլ լռեցվեն: 

– Կարո՞ղ ենք փառատոնի և Կինոմիության այս քաղաքականությունն ակնհայտ հետքայլ դիտարկել արվեստի ու հասարակության համար, ի՞նչ հետևանքներ կարող է ունենալ նման նախադեպը: 

– Ես կարծում եմ, որ մեր հանրությունը, մեր հասարակությունը ճիշտ հակառակ դիրքավորման մեջ է, մեր հասարակությունն ուզում է առաջ գնալ, ձգտում է ժողովրդավարության բոլոր ենթադրվող տարրերով ապրելուն, մեր հասարակությունը շատ բարդ ու լայն մտահորիզոնով հասարակություն է, ու ինչ-որ խումբ մարդիկ, այնուամենայնիվ, փորձում են իրենց պատկերացումները պարտադրել հասարակությանը…

Բռնությունը տեղի է ունենում ոչ միայն ԼԳԲՏ համայնքի նկատմամբ. տարաբնույթ նման խնդիրներն օգտագործում են հանրության զարգացմանը, առաջադիմությանը խոչընդոտելու համար: Ես համոզված եմ, որ հայաստանյան հասարակությունը լինելու է բացարձակապես ուրիշը, այն այսօր էլ է այդպիսին, ուղղակի մենք մի անհեթեթ իրավիճակում ենք հայտնվել, որ ինչ-որ խումբ մարդիկ կարող են հանկարծ բարձր ձայնով խոսել ինչ-որ 90 տոկոսի կարծիքի մասին:  

Ես չգիտեմ՝ ինչու ֆիլմերը հանվեցին ցուցադրությունից, ինչ վախեր էին դրանք: Չեմ էլ պատկերացնում Կինոմիության այդ դիրքորոշումը, որովհետև որպես հիմնավորում բերվեց սուգը: Դա, ախր, Կինոմիություն է, ու եթե կինոյի տարածքի համար չէ, կինոյի ցուցադրման համար չէ, էլ ինչի՞ համար է այն ընդհանրապես, ինչպե՞ս կարող է Կինոմիությունը դեմ կանգնել ֆիլմերի ցուցադրությանը: Այն հավատաքննի՞չ է, ի՞նչ է: Դրա անունն, ի վերջո, Կինոմիություն է, հասկանո՞ւմ եք:

Կինոմիությունը բացարձակապես իր ֆունկցիայից դուրս մի արարք է արել՝ անհիմն պատրվակով դեմ գնալով այդ ֆիլմերի ցուցադրությանը: Այսպես չպետք է լինի: Կինոմիությունն իր այս քայլով ցույց տվեց, որ մնացել է Սովետական Միությունում՝ լինելով Սովետմիության ստեղծած կառույցը, դեռևս մնացել է այդ ժամանակաշրջանում՝ իր մտածելակերպով, ոճով: Այն այս քայլով ապացուցեց, որ բացարձակ ոչ մի կապ չունի Հայաստանում ժամանակակից կինոտենդենցների, գործընթացների հետ, այն ուղղակի Սովետմիությունից ժառանգված մի անհեթեթ օրգանիզմ է ու մնացել է այնտեղ: 

Տեղի է ունեցել կինոյի, կինոփառատոնի կազմակերպման բոլոր կանոնների խախտում: Դրանից հետո արդեն ծավալվում են հումանիտար խնդիրները… Կինոմիությո՞ւնը պետք է որոշի, թե Հայաստանում ինչ ֆիլմեր պետք է նկարվեն, ինչ թեմաներն են ավելի կարևոր կամ որ թեմաները կարելի է ցուցադրել և որ թեմաները կարելի է ուղղակի դեն նետել:

Ամենացավալին, ամենատարօրինակն այն է, որ այդ մեթոդներն արդեն սպառել են իրենց, այդ մեթոդները մեր հանրության մեր, հասարակության հետ բացարձակապես կապ չունեն, բայց դեռ կիրառվում են: Մի՞թե տեսանելի չէ, որ այս հասարակությունն այլևս այդ հնամաշ կանոններով չի ապրում, այդ կանոններն այլև չեն աշխատում այս հասարակության համար: Իսկ ֆիլմը, միևնույնն է, կգտնի իր տարածքներն ու ավելի շատ կցուցադրվի: 

Այն մարդկանց, որոնք այս ցույցերն արեցին, բողոքներն արեցին, ովքեր իբրև թե ահաբեկեցին Կինոմիությանը, «Ոսկե ծիրան»-ին, ես ուզում եմ ասել՝ շատ շնորհակալ եմ, որովհետև դուք ձեր գործողություններով ևս մեկ անգամ ցույց տվեցիք այն անհեթեթ վիճակը, որ տիրում է հայկական կինեմատոգրաֆի ոլորտում: Նաև ևս մեկ անգամ մեզ բոլորիս հիշեցրիք, որ մենք ավելի շատ պետք է ուշադիր լինենք մեզ շրջապատող մարդկանց հանդեպ, որ մեր հասարակության ներսում գոյություն ունեցող տարբեր խնդիրներին պետք է հենց այդպես ուղիղ ու անընդհատ անդրադառնանք հենց կինոյի լեզվով, պարտադրենք, որ, ի վերջո, հասկանաք, որ այդ սահմանափակումներով չեք կարող այդ խնդիրները փակել: